၂၀၂၅ ခုနှစ် GIS Day ရောက်ရှိရန် ရက်သတ္တပါတ်အနည်းငယ်ပဲလိုပါတော့တယ်။ အဲဒီနေ့ ဟာ GIS ရဲ့ စွမ်းပကား ကိုအသိအမှတ်ပြုတဲ့အနေ နဲ့ ကမ္ဘာ နဲ့ အဝှမ်း အခန်းအနားပွဲများ ကျင်းပတဲ့ နေ့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အများသုံး နေ့စဉ်အသုံးပြုနေတဲ့ ဖုံးတွေက apps တွေကနေ အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေစီမံခန့်ခွဲခြင်း နှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းလို ကိစ္စမျိုးတွေ အထိကျယ်ပြန့် စွာအသုံးပြုတဲ့ တည်နေရာဉာဏ်ရည် (location intelligence) က ကမ္ဘာမှာ ဘယ်လို အရေးပါ လာခဲ့ပုံကို စူးစမ်းဖို့ ထူးခြားတဲ့အခွင့်အရေးပါပဲ…
GIS Day သမိုင်း
၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ပထမဆုံး GIS day ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ၎င်းနေ့ကို ESRI ရဲ့ တည်ထောင်သူ နှင့် နာယက ဖြစ်သူ Jack Dangermond ကဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူရဲ့မျှော်မှန်းချက်ကတော့ လက်တွေ့သုံး GIS app များကိုသရုပ်ပြရန် နဲ့ ဒီနည်းပညာဟာ ဒီကမ္ဘာမြေအကြောင်းကိုနားလည်ဖို့၊ လေ့လာဖို့ နဲ့ စီမံခံ့ခွဲဖို့ရာမှာ ဘယ်လိုအသုံးပြုတယ်ဆိုတာ လူအများနားလည်စေဖို့ နေ့တစ်နေ့ သတ်မှတ် ကြရန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစိတ်ကူး ဟာ လူအများကြား လျင်မြန်ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံလာပြီး ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်း ပြုလုပ်တဲ့အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။
နှစ်စဉ် နိုဝင်ဘာလ တတိယပါတ်၏ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ကို GIS day အဖြစ် သတ်မှတ်ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ တတိယပါတ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဖြစ်တဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့ ဟာ ဒီနှစ်အတွက် GIS day ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီရက်သတ္တပါတ်ဟာ ပထဝီဝင် အသိပညာနိုးထရေး ရက်သတ္တပါတ်နဲ့ လည်း တိုက်ဆိုင်နေတဲ့အတွက် တည်နေရာနားလည်မှုစွမ်းရည် (spatial literacy) ရဲ့အရေးပါပုံကို ထပ်လောင်း မီးမောင်းထိုးပေးလိုက်သလိုပါပဲ…
ဘာကြောင့်ကျင်းပကြတာလဲ
အခြေခံအကျဆုံးရည်ရွယ်ချက် – GIS day ရဲ့ ပင်မရည်ရွယ်ချက်ကတော့
လှုံဆော်ခြင်း – GIS နဲ့ မရင်းနှီးသေးသူတွေကို GIS နဲ့မိတ်ဆက်ပေးခြင်း နှင့် နယ်ပယ်စုံမှာ ဒီနည်းပညာကို အသုံးချနေပုံတို့ကို မီမောင်ထိုးပြခြင်း ပြုလုပ်ပေးရန်
ပညာပေး ခြင်း နှင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း – ပထဝီဝင် စွမ်းရည် ကိုအားပေးခြင်း နှင့် မျိုးဆက်သစ် GIS ပညာရှင်များ၊ ဒေတာပညာရှင်များ နှင့် ပြဿနာ အဖြေရှာသူများ ဖြစ်လာရန် ဆွဲဆောင်ခြင်း
တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများကို ပြသခြင်း – GIS နည်းပညာ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကိရိယာအသစ်များပေါ်ထွက်လာပုံ နှင့် အလျင်အမြန်ပြောင်းလဲနေတဲ့ ကမ္ဘာမြေ အကြောင်း ထိုးထွင်းဖော်ထုတ်ချက်များ ပြသခြင်း
မြေတောင်မြှောက်အသိုင်းအဝိုင်း – GIS အသုံးပြုသူများ၊ သင်ကြားသူများ၊ စိတ်ပါဝင်စားသူများ အခြင်းခြင်းချိတ်ဆက်ခြင်း၊ GIS အသိပညာ နှင့် အလေ့အကျင့်ကောင်းများ မျှဝေခြင်း
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက GIS နေ့
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း မြို့ကြီးများမှသည် ဝေးလံခေါင်းပါး စခန်းများထိ ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ကျင်းပကြသည်
သရုပ်ပြလုပ်ဆောင်မှုများ – တက္ကသိုလ်များ၊ ကုမ္ပဏီများ က မြို့ပြစီမံကိန်းများ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံပညာရပ်၊ လူထုဘေးကင်းရေး နှင့် များစွာသောအကြောင်းအရာတွေမှာ GIS နည်းပညာ အသုံးပြုပုံတွေကို လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရှင်းလင်းပြသခြင်း
အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲနှင့်အွန်လိုင်းဆွေးနွေးပွဲများ – ကျွမ်းမှုအဆင့်အမျိုးမျိးအတွက်ရည်ရွယ်ပြီး ဆွေးနွေးပွဲများ သရုပ်ပြပွဲများ ကျင်းပကာ GIS အသုံးပြုပုံ နှင့် ဒေတာ စမ်းစစ်ခြင်း လက်တွေ့အတွေ့အကြုံများ မျှဝေခြင်း
ကွက်စိတ်မြေပုံ(story map)များ နှင့် ဟောပြောပွဲများ – စီမံကိန်းများမှာ GIS အသုံးပြုမှုကြောင့် ရရှိလာတဲ့ အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှု တွေကိုဖော်ပြတဲ့ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဟောပြောချက်များ နှင့် သုတေသနတွေ့ရှိချက်များကို မျှဝေခြင်း
မြေပုံဆွဲပြိုင်ပွဲများ – ကျောင်းသားများ နှင့် GIS အသုံးချသူများ ဟာ သူတို့ရဲ GIS ကျွမ်းကျင်မှု ကို စစ်ဆေးခံဖို့ ချစ်ကြည်ရေး မြေပုံဆွဲစိမ်ခေါ်ပွဲတွေမှာ ဝင်ရောက် ဆင်နွှဲကြပါတယ်။
လူထုစီမံကိန်းများ – လုပ်အားပေးများ က GIS ကိုအသုံးပြုပြီး ဒေသအတွင်းရှိ အရင်းအမြစ်များကို မြေပုံဆွဲခြင်း၊ ပိုမိုတိုးတက်ဖို့လိုနေသည့် နေရာများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း နှင့် ပြည်သူ့သိပ္ပံလုပ်ငန်းများမှာ ပါဝင်ကူညီခြင်း ပြုလုပ်ခြင်း
GIS အလုပ်အကိုင်ပြပွဲများ – ပညာရှင်များ ကို တိုးတက်ကျယ်ပြန့်လာနေသည့် Geospatial နည်းပညာနယ်ပယ် အတွင်း ရှိ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း
မြင်ယောင်ကြည့်လိုက်ပါ – ဥရောပမှာ ကျောင်းသားများက ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းအကြောင်းကို GIS ဖြင့်သင်ယူနေစဉ်၊ အာရှ မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများက အများပြည်သူပို့ဆောင်ရေးလုပ်များထိရောက်ရန် GIS နည်းပညာကိုအသုံချနေကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ အာဖရိက နိုင်ငံများမှာ တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များ နေရာရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုကို GIS ဖြင့်ခြေရာခံမှတ်တမ်းတင်နေကြပြီး၊ မြောက်အမေရိက ရှိ အရေးပေါ်ဌာနများ က သဘာဝဘေး တုံ့ပြန်ရာတွင် GIS အကူအညီရယူနေကြသည်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာအဝှမ်း တည်နေရာစွမ်းရည် အသုံးချနေပုံပါပဲ – တစ်နည်းအားဖြင့် GIS နည်းပညာရဲ့ ကျယ်ဝန်းတဲ့ အသုံးချမှု မြင်ကွင်းတစ်ခုပါပဲ။
ဒီနှစ် GIS day မှာ သင် ဘာတွေလုပ်နိုင်မလဲ
သင်ဟာကျွမ်းကျင် GIS သမားတစ်ယောက်လား၊ စူးစမ်းလိုစိတ်အပြည့်နဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်လား၊ ဒါမှမဟုတ် မြေပုံတွေရဲ့ အစွမ်းကို စတင်တွေ့ရှိလာတဲ့ သူတစ်ယောက် လား..ဘယ်လိုလူပဲဖြစ်နေပါစေ လူတိုင်းပါဝင်ဆင်နွဲနိုင်တဲ့နည်းလမ်းတွေရှိပါတယ်
ပွဲတစ်ခုကိုဦးဆောင်ကျင်းပခြင်း – သင်ဟာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကဆိုရင်, မည်သူမဆိုတက်ရောက်နိုင်တဲ့ open house, workshop, presentation ပွဲတစ်ခုကို ဦးဆောင်ကျင်းပပြီး သင့်ရဲ့ GIS အသုံးပြုပုံတွေကို မျှဝေနိုင်ပါတယ်
သင့်ရဲ့အကြောင်းကိုမျှဝေခြင်း – သင်နှစ်ချိုက်တဲ့ ပရောဂျက်တစ်ခု ကိုတင်ပြခြင်း သို့မဟုတ် အချိတ်ဆက်မိမိ နဲ့ အကြောင်းအရာ အဖြစ်အပျက်တွေ ကို ဖော်ပြပေးတဲ့ ကွက်စိတ်မြေပုံ (Story Map ) တစ်ခုဖန်တီးမျှဝေခြင်းဖြင့် အခြားသူများကိုလည်း စိတ်ခွန်အားမြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်..
အခမ်းအနားတစ်ခုကိုတက်ရောက်ခြင်း – သင့်ရဲ့အသိုင်းအဝန်းထဲမှာ တက်က္ကသိုလ်ထဲမှာ သို့မဟုတ် အင်တာနက်ပေါ်မှာ ကျင်းပ တဲ့ GIS day ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားတစ်ခုခုမှာ ပါဝင်ဆင်နွှဲခြင်း ပြုလုပ်ပါ
လမ်းညွှန်ပေးသူ သို့မဟုတ် လုပ်အားပေးသူ – သင့်ရဲ့ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို ကျောင်းသားတွေ၊ GIS လူသစ်တွေ နဲ့ မျှဝေပေးခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်
နှုတ်အားဖြင့် မျှဝေခြင်း – ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ (#GISDay and #GISDay2025 hashtagတွေနဲ့) ရဲ့အရေးပါပုံကိုထင်ရှားစေပြီး အခြားသူများပါဝင်ဆင်နွဲဖို့ တိုက်တွန်းခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်
ကျွမ်းကျင်မှု အသစ်တစ်ခုသင်ယူခြင်း – GIS လုပ်ဆောင်ချက် ကိရိယာအသစ်တွေ၊ ဒေတာအသစ်တွေ၊ သဘောတရားအသစ် တွေကို စူးစမ်းလေ့လာဖို့ အချိန်တစ်ခုသတ်သတ်မှတ်ထားပြီးလုပ်ဆောင် နိုင်ပါတယ် ။
ရိုးရိုးလေးပဲ ပြောပြခြင်း – သူငယ်ချင်းတွေ၊ မိသားစုတွေ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ နဲ့ စကားပြောတဲ့အခါ နေ့စဉ် ဘဝ တွေ မှာ GISကဘယ်လို သက်ရောက်မှုတွေရှိတဲ့အကြောင်း ပြောပြနိုင်ပါတယ်
GIS Day ဆိုတာ ပြက္ခဒိန်ပေါ်က နေ့တစ်နေ့ သက်သက်မဟုတ်ပါဘူး။ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို နားလည်ဖို့ တည်နေရာ ရဲ့ စွမ်းအား ဟာ အရေးကြီးကြောင်းကို သက်သေပြချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ GIS Day 2025 ကို အကျိုးအရှိဆုံးနေ့တစ်နေ့ဖြစ်အောင်ကျင်းပလိုက်ကြပါစို့..
သင်ကော ဘယ်လိုကျင်းပဖို့စိတ်ကူးထားလဲ?
2025 ခုနှစ်အတွက် GIS Day Theme
Geo-Generalist Era: Where Spatial Meets Everything
Today’s geospatial thinkers are increasingly “geo-generalists”—individuals who apply spatial thinking across many disciplines. From public health to marketing, from climate science to logistics, GIS is becoming a core competency for professionals in a wide range of fields. (source: www.gisday.com)
🗺️ တည်နေရာ-အထွေထွေကျွမ်းကျင်မှု ခေတ်သစ် (Geo-Generalist Era) –
(source: www.gisday.com)
တည်နေရာပညာ သည် အရာခပ်သိမ်းတွင် ပါဝင်လာသည့်ခေတ်
ယနေ့ခေတ် တည်နေရာ အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ (geospatial thinkers) သည် “တည်နေရာဆိုင်ရာ-အထွေထွေကျွမ်းကျင်သူများ” (geo-generalists) အဖြစ် ပိုမိုများပြားလာသည်။ ၎င်းတို့သည် တည်နေရာဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်များကို နယ်ပယ်များစွာတွင် ကျင့်သုံးသူများဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးမှသည် စျေးကွက်ရှာဖွေရေးအထိ၊ ရာသီဥတုသိပ္ပံမှသည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (logistics) အထိ GIS (Geographic Information System) သည် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ပညာရှင်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေခံကျွမ်းကျင်မှု တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ဤဆောင်ပုဒ်သည် ကျယ်ပြန့်လာသော GIS ပညာရပ်၏ အရေးပါမှု နှင့် တကွ၊ တည်နေရာဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိနားလည်မှု (spatial insight) ကို အသုံးပြု၍ ရှုပ်ထွေးသော ကမ္ဘာ့ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဘာသာရပ်နယ်ပယ်များကို ပေါင်းကူးပေးနေသော ပညာရှင်များကို ဂုဏ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ GIS အသုံးပြုသူတစ်ဦးသည် မြေပုံရေးဆွဲရုံထက် ကျော်လွန်ပြီး လုပ်ကိုင်နေပြီဖြစ်သည်။ (source: www.gisday.com)
Gemini ai အကူအညီဖြင့် ဤဆောင်းပါးကိုဖန်တီးထားပါသည်။