အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုအကြောင်း သိရှိထားသင့်သည့် အချက် (၅) ချက်နှင့် ယင်းကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနည်း

(GettyImages)

အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုသည် ဥရောပတစ်လွှား၌ ပိုမိုကြီးမားလာသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေပါသည်။ ယခုနှစ် ပထမခြောက်လအတွင်း ဥရောပတွင် ပြင်းထန်သော အပူလှိုင်းနှစ်ခုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်၊၊ ဇွန်လအတွင်း ဥရောပပြည်သူ သန်း ၁၀၀ အတွက် အပူချိန်မှာ ၄၁ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိ မြင့်တက်ခဲ့ကာ မြို့ပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာတွင် စံချိန်တင် အပူချိန်မြင့်မားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ဥရောပသည် အခြားမည်သည့် ဒေသထက်မဆို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပူနွေးလာနေပြီး အပူလှိုင်းများသည် ပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေး၊ ဂေဟစနစ်များ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေလျက်ရှိသည်။ အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတု၏ နောက်ကွယ်မှ သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်နိုင်ရေး ကူညီပေးနိုင်သည့် ဖြေရှင်းနည်းများကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ သီးခြားဖြေရှင်းနည်းများသည် ဒေသတွင်း အခြေအနေများပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားမည်ဖြစ်ကာ အမျိုးသားအဆင့်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက အကောင်းဆုံး ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုအကြောင်း သိရှိထားသင့်သည့် အချက် ၅ ချက်နှင့် ယင်းကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် တုံ့ပြန်ရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။

၁။ အပူလှိုင်းကျရောက်မှုများသည် ပိုမို ကြာရှည်-ပူပြင်း-စိတ်စိတ် ဖြစ်ပွားလာနေသည်

အပူလှိုင်းကျရောက်မှုများသည် ဖြစ်စဉ်အသစ်မဟုတ်ပါ သို့သော်လည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနေသည် – ပိုမိုကြာရှည်လာကာ၊ ပိုမိုပူပြင်းလာပြီး၊ ပိုမိုမကြာခဏ ဖြစ်ပွားလာနေပါသည်။ အမှန်စင်စစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သမျှ အပြင်းထန်ဆုံး အပူလှိုင်း ၃၀ အနက် ၂၃ ခုသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥရောပ၏ ပူနွေးလာမှုနှုန်းသည် ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ပူနွေးမှုနှုန်းထက် နှစ်ဆကျော် ပိုမိုမြန်ဆန်နေပါသည်။

ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် မိုးလေဝသစခန်းများ၊ သင်္ဘောများ၊ ရေပေါ်ဗော်ယာများနှင့် ဂြိုဟ်တုများမှ ကောက်ယူရရှိသော တိုင်းတာချက်များကို တွက်ချက်ဆန်းစစ်ကြသည်။ Copernicus ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုအဖွဲ့၊ NASA၊ NOAA နှင့် ဗြိတိန် မိုးလေဝသဌာန (UK Met Office) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် ကမ္ဘာ့အပူချိန်များကို သီးခြားစီ စောင့်ကြည့်လေ့လာကြသည်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုစီသည် မိမိတို့၏ နည်းလမ်းများနှင့် အချက်အလက်အစုအဝေးများကို အသုံးပြုကြသော်လည်း  လေ့လာချက်များအရ ရေရှည် ပူနွေးလာနေသည့် ဖြစ်စဉ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ တွေ့ရှိကြရသည်။

သီးခြားလွတ်လပ်သော သိပ္ပံဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအကြား ဤသို့ တူညီသော တွေ့ရှိချက်ထွက်ပေါ်လာခြင်းသည် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုသည် ပူနွေးလာနေပြီး ထိုသို့ပြောင်းလဲရခြင်း၏ ပင်မအကြောင်းအရင်းမှာ လူသားတို့၏ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများကြောင့်ဖြစ်သည်ဟူသော သဘောတူလက်ခံချက် သိပ္ပံအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ခိုင်လုံစွာ ထွက်ပေါ်လာရသည့် အဓိက အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂။ အလွန်အမင်း အပူချိန်သည် ဥရောပတွင် အသက်အန္တရာယ် အရှိဆုံး မိုးလေဝသဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်သည်

ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုအကြောင်း ဆိုသည့်အခါ ရေကြီးနေသော လမ်းမများ၊ မုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးမှုများ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော တောမီးများကို ပြေးမြင်မိပေမည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် အသက်အန္တရာယ်ပြုနေသူမှာ အပူချိန်ဖြစ်သည် – ယင်းသည် ရေကြီးမှု၊ မုန်တိုင်းနှင့် တောမီးတို့ကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးရသူ စုစုပေါင်းထက်ပင် ပိုမိုများပြားသော လူ့အသက်များကို နှုတ်ယူလျက်ရှိသည်။ ဥရောပတွင် ရာသီဥတုလွန်ကဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ပွားရသော သေဆုံးမှုများ၏ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။

အခြား သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် မတူသည်မှာ အပူချိန်သည် ထင်ရှားမြင်သာသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အစအနများ ကျန်ရစ်လေ့ မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ချက်ချင်း လက်ငင်း ဒဏ်ရာရရှိစေခြင်းထက် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် အခြား နာတာရှည် ရောဂါများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့်အတွက် ယင်း၏ ရိုက်ခတ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့ရရန် ခက်ခဲပါသည်။

ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုမှာ ညဘက်အပူချိန် ၂၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အောက် မကျဆင်းသည့် “အပူပိုင်းညများ” (tropical nights) ပိုမိုများပြားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ညဘက်တွင် အပူချိန် လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် နေ့ဘက်က စုစည်းထားသော အပူများကို စွန့်ထုတ်နိုင်ပြီး ပြန်လည်လန်းဆန်းစေသည်။ ညဘက်တွင်ပါ ဆက်လက်ပူပြင်းနေပါက ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝအလျောက် အေးမြစေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရပြီး အပူကြောင့် ထိခိုက်မှု (heat stress) ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်။ အပူချိန်မြင့်မားမှုသည် ပြည်သူများ၏ လုပ်ငန်းခွင်စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၏ သင်ယူမှုစွမ်းဆောင်ရည်အပေါ်တွင်လည်း ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေပါသည်။

စိုထိုင်းဆမြင့်မားခြင်းသည် ချွေးကိုအငွေ့ပြန်ရန်ခက်ခဲစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝအတိုင်း အေးမြအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို လျှော့ချစေသဖြင့် အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆတို့၏ ပေါင်းစပ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြရန် “အဝတ်စိုအပူချိန်” (wet-bulb temperature) ကို အသုံးပြုကြသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်း၌ပင် ဥရောပတစ်လွှားတွင် အပူချိန်ကြောင့် သေဆုံးသူ ခန့်မှန်းခြေ ၇၀,၀၀၀ ခန့် ရှိခဲ့သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကလေးငယ်များ၊ နာတာရှည် ရောဂါအခံရှိသူများနှင့် ပြင်ပတွင် လုပ်ကိုင်နေရသူများသည် ထိခိုက်လွယ်ဆုံး အုပ်စုတွင် ပါဝင်ပါသည်။

ယခုနှစ် ဇွန်လ အပူလှိုင်းမှ အစောပိုင်း ခန့်မှန်းချက်များအရ လူ့အသက်ဆုံးရှုံးမှု ပမာဏ များပြားကြောင်း သဲလွန်စပြနေပါသည်။  လေ့လာမှုတစ်ရပ်အရ ထိုလွန်ကဲသော အပူချိန်များကြောင့် လူပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရဖွယ်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ သုံးသပ်ချက်များအရ ဇွန်လ ၂၂ ရက်မှ ၂၈ ရက်အတွင်း ပြင်သစ်တွင် သေဆုံးသူ ၅,၀၀၀ ကျော်၊ ဂျာမနီတွင် ၄,၅၀၀၊ စပိန်တွင် ၃,၀၀၀ ကျော်၊ အီတလီတွင် ၂,၇၀၀၊ ပိုလန်တွင် ၁,၀၇၀ နှင့် ဗြိတိန်တွင် ၈၆၂ ဦး အသီးသီး ပုံမှန်ထက် ပိုမိုသေဆုံးခဲ့ရဖွယ်ရှိသည်။

အပူချိန်သည် သေဆုံးရခြင်း၏ ချက်ချင်းလက်ငင်းအကြောင်းရင်းထက် တွန်းအားပေးသည့် အကြောင်းတရားအဖြစ်သာ မှတ်တမ်းဝင်လေ့ရှိသောကြောင့် အပူကြောင့် သေဆုံးမှုများကို သေစာရင်းလက်မှတ်များမှ တိုက်ရိုက် ရေတွက်ရန် မလွယ်ကူပါ။ ထို့အစား သိပ္ပံပညာရှင်များသည် သေဆုံးမှုမှတ်တမ်းများကို အပူချိန်တိုင်းတာချက်များနှင့် ပေါင်းစပ်၍ “ပိုမိုသေဆုံးမှု” (excess mortality) ကို တွက်ချက်ကြသည်၊ “ပိုမိုသေဆုံးမှု” ဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ဒေသနှင့် ရာသီချိန်ခါအလိုက် ပုံမှန် မျှော်လင့်ထားသည့် သေဆုံးမှုထက် ပိုမိုများပြားသော အရေအတွက်ဖြစ်သည်။ ဤ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကျင့်သုံးသည့် နည်းလမ်းသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူများအား အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှု၏ အမှန်တကယ် ရိုက်ခတ်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်စေပါသည်။

၃။ ဤပြဿနာသည် လူသားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ပြီး လူသားတို့ကိုယ်တိုင်ပင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းနိုင်သည်

ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံ စသည့် ရုပ်ကျွင်းလောင်စာများ လောင်ကျွမ်းခြင်းအပါအဝင် လူလုပ် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှုများသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ ပူနွေးလာသည်နှင့်အမျှ အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေနှင့် ယင်း၏ ပြင်းထန်မှုသည်လည်း မြင့်တက်လာသည်။

သို့သော် အနာဂတ်ကို ကြိုတင်ပြီးအသေသတ်မှတ်ထားလို့မရပါ။ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှုကို လျှော့ချခြင်းဖြင့် နောင်တွင် ပိုမိုပူနွေးလာမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သကဲ့သို့ အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှုနှင့် ပတ်သက်သော ဘေးအန္တရာယ်များကိုလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သန့်ရှင်းသော နည်းပညာများ၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်နှင့် စွမ်းအင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုမှုတို့တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းဖြင့် ဥရောပ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ပြင်ပမှ တင်သွင်းရသော ရုပ်ကျွင်းလောင်စာများအပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချကာ ပိုမိုကြံ့ခိုင်သော စီးပွားရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော ရာသီဥတုထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်သည့်တိုင် ဥရောပသည် လာမည့် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း မကြာခဏဆိုသလို ပိုမိုပြင်းထန်သော အပူလှိုင်းများကို ဆက်လက်ကြုံတွေ့ရဦးမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤပြောင်းလဲမှုများနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခြင်းသည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်။ ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်သော အဆောက်အအုံများ၊ စွမ်းအင်မဲ့ အေးမြစေသည့် နည်းလမ်းများ (passive cooling)၊ ပိုမိုစိမ်းလန်းသော မြို့များ၊ သဘာဝအခြေပြု ဖြေရှင်းနည်းများ၊ အပူချိန်နှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အစီအစဉ်များနှင့် ကြိုတင်သတိပေးစနစ်များအားလုံးသည် အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှု၏ ရိုက်ခတ်မှုများကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ထွက်ရှိလာတော့မည့် “ပေါင်းစပ်ရာသီဥတု ကြံ့ခိုင်ရေး မူဘောင်” (Integrated Climate Resilience Framework) သည် ဤကြိုးပမ်းမှုများကို စုစည်းပေးမည်ဖြစ်ပြီး ပြောင်းလဲလာသော ရာသီဥတုဒဏ်ကို ဥရောပက ခံနိုင်ရည်ရှိစေရေး ပိုမိုခိုင်မာစေမည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စီမံကိန်းရေးဆွဲမှု တိုင်းတွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို အလိုအလျောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါသည်။

၄။ လေအေးပေးစက်များကလည်း အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှုကို ဖြေရှင်းနိုင်မည် မဟုတ်ပါ

အန္တရာယ်ရှိသော အပူချိန်မြင့်မားသည့် ကာလများတွင် လေအေးပေးစက် အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ယင်းသည် အပူကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး အပူချိန် လွန်ကဲချိန်တွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ထိခိုက်လွယ်သူများနှင့် ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများနှင့် ဘိုးဘွားရိပ်သာများကဲ့သို့သော အဆောက်အအုံများအတွက် ပိုမိုအကျိုးရှိစေပါသည်။

ဥရောပသည် ပူနွေးလာသော ရာသီဥတုနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် လေအေးပေးစက်များသည် ဖြေရှင်းနည်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လေအေးပေးစက်ကိုသာ အပြည့်အဝ အားကိုးခြင်းသည် အဆိုးကျော့သံသရာစက်ဝန်းကို ဖန်တီးမိနိုင်သည်။ အပူချိန် မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အေးမြစေရန် လိုအပ်ချက် ပိုမိုမြင့်မားလာပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှု ပိုမိုများပြားကာ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ စွန့်ထုတ်မှုကို ပိုမိုတိုးတက်စေသည်။

ထို့အပြင် လေအေးပေးစက်များသည် အဆောက်အအုံအတွင်းရှိ အပူများကို အပြင်ဘက် လမ်းမများသို့ စွန့်ထုတ်ပေးသည်။ ဤသည်မှာ လူနေထူထပ်သော မြို့ပြဒေသများတွင် အထူးသဖြင့် ပြဿနာဖြစ်စေပြီး “မြို့ပြအပူကွက် အကျိုးသက်ရောက်မှု” (urban heat island effect) ကို ပိုမိုအားကောင်းစေသည်။ ပဲရစ်ပါရီမြို့တွင် လေ့လာမှုတစ်ရပ်အရ လေအေးပေးစက် အများအပြား သုံးစွဲခြင်းကြောင့် အပြင်ဘက် အပူချိန်ကို ၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ တိုးမြင့်သွားစေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဤသည်မှာ လေအေးပေးစက် မဝယ်ယူနိုင်သူများအတွက် ပိုမိုဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေပြီး အားလုံး၏ စွမ်းအင်စရိတ်များကို မြင့်တက်စေပါသည်။

လေအေးပေးစက်ကို အကောင်းဆုံး အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် အဆောက်အအုံတစ်ခုသည် အဘယ်ကြောင့် အလွန်အမင်း ပူပြင်းနေရသနည်းဆိုသည်ကို နားလည်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ အပူချိန်ကို သက်တောင့်သက်သာ အနေအထားသို့ လျော့နိင်သော စီမံဆောင်ရွက်ချက်များ ရှိပါသည် –  ဥပမာအားဖြင့် နေရောင်ကိုကာခြင်း၊ အပူစီးဆင်းမှု လျှော့ချခြင်း/တားဆီးခြင်း သို့မဟုတ် လေဝင်လေထွက် စနစ်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ဖြင့် မလုံလောက်ပါက လေအေးပေးစက် တပ်ဆင်ရန် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အသုံးပြုသည့်အခါတွင်လည်း စက်ပစ္စည်း ပမာဏ၊ တပ်ဆင်စရိတ်နှင့် လည်ပတ်စရိတ်များကို လျှော့ချနိုင်ရန်  နည်းလမ်းများပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်သင့်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော မြို့ပြစီမံကိန်းကဲ့သို့သော စနစ်ကျသည့် စီမံဆောင်ရွက်ချက်များဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးသင့်ပါသည်။

၅။ အပင်များသည် အထိရောက်ဆုံး သဘာဝ အေးမြစေသည့် စနစ်များဖြစ်ကြသည်

မြို့များကို အေးမြအောင် ပြုလုပ်နိုင်သည့် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းအချို့ကို သဘာဝတရားက ပံ့ပိုးပေးထားပြီးဖြစ်သည်။ သစ်ပင်များ၊ ပန်းခြံများ၊ ရေဝပ် ဒေသများနှင့် အခြား သဘာဝအခြေပြု ဖြေရှင်းနည်းများသည် အရိပ်အာဝါသ ရရှိစေရုံမျှမက အပင်ရေငွေ့ပြန်ခြင်း (evapotranspiration) သဘာဝလုပ်ငန်းစဉ်မှတစ်ဆင့် လေထုအတွင်းသို့ ရေငွေ့များ စွန့်ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် လေထုကို အေးမြစေပါသည်။

မြို့များကို အေးမြအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် မြို့ပြများကို မည်သို့ ဒီဇိုင်းဆွဲတည်ဆောက်သည့် အပေါ်တွင်လည်း မူတည်ပါသည်။ ကွန်ကရစ် သို့မဟုတ် ကတ္တရာကဲ့သို့သော အပူစုပ်ယူသည့် မျက်နှာပြင်များကို လျှော့ချခြင်းနှင့် မြို့ပြစီမံကိန်းတွင် သဘာဝတရားကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းခြင်းတို့က မြို့များကို အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုဒဏ် ကြံ့ခိုင်စွာ ခံနိုင်စေသည်။ ဥရောပမြို့ပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ကို လေ့လာခဲ့သော သုတေသနတစ်ခုအရ မြို့ပြ သစ်ပင်များသည် လေထုအပူချိန်ကို ပျမ်းမျှ ၀.၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး အချို့နေရာများတွင် ထို့ထက်မက ပိုမိုအေးမြစေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

သစ်ပင်များ ပိုမိုစိုက်ပျိုးခြင်း၊ စိမ်းလန်းသော နေရာများ တိုးချဲ့ခြင်း၊ အမိုး နှင့် နံရံများ တွင်အပင်များ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရေကန်/ရေပန်းများ ထည့်သွင်းခြင်း၊ အပူပြန်ထွက်စေသော အရောင်ဖျော့ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် သဘာဝအလျောက် အေးမြနေမည့် အဆောက်အအုံများ ပုံစံထုတ်ခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများသည် အပူလှိုင်းကျရောက်ချိန်တွင် မြို့ပြအပူချိန်ကို လျှော့ချရာ၌ ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ မြို့ပြလမ်းများနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ နေရာများ တွင် ပြည်သူများအတွက် နေများတိုးချဲ့ ခြင်း နှင့် ပိုမိုစိမ်းလန်းစေ ခြင်းက အေးမြစေသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ပိုမိုမြင့်မားစေမည် ဖြစ်သည်။

အေးမြစေခြင်းအပြင် ဤစီမံဆောင်ရွက်ချက်များသည် လေထုအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေခြင်း၊ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ရေကြီးရေလျှံမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် ပိုမိုကျန်းမာပြီး နေထိုင်ချင်ဖွယ်ကောင်းသော မြို့များကို ဖန်တီးပေးသည်။ သဘာဝအခြေပြု ဖြေရှင်းနည်း အများအပြားသည် ကာဗွန်ကို စုပ်ယူသိုလှောင်ပေးခြင်းနှင့် စွမ်းအင်အများအပြား သုံးစွဲရသော အေးမြရေးစနစ်များ လိုအပ်မှုကို လျှော့ချပေးခြင်းဖြင့် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု လျှော့ချရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။

ဥရောပသည် ပူနွေးလာသော ရာသီဥတုနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်နေစဉ် သဘာဝအခြေပြု ဖြေရှင်းနည်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် အသိုက်အဝန်းများကို အေးမြ၊ ကျန်းမာပြီး ကြံ့ခိုင်စေရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာပြီး အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းများအနက် တစ်ခု ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။

အလွန်အမင်း ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုသည် လူနေမှုဘဝတွင် ပိုမိုကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာနေပြီး လူတို့၏ နေထိုင်မှု၊ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုနှင့် မြို့ပြ တည်ဆောက်မှုတို့အပေါ် လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။ သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို နားလည်ခြင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်များကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် နည်းပညာကို သဘာဝအခြေပြု ဖြေရှင်းနည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းတို့သည် အပူချိန်များ ဆက်လက်မြင့်တက်လာချိန်တွင် ပြည်သူများ၏ ဘေးကင်းရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် အဓိက သော့ချက် ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်၊ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလာသော အပူလှိုင်းများနှင့် လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်နိုင်ရေး ပြင်ဆင်ခြင်းသည် ပိုမိုအရေးပါလာသော်လည်း ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ စွန့်ထုတ်မှုများကို လျှော့ချခြင်းသည်သာ နောင်အနာဂတ်တွင် အလွန်အမင်း ပူပြင်းမှု၏ ဘေးအန္တရာယ်များကို ဟန့်တားရန် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်ပါသည်။

မူရင်းဆောင်းပါး – ဥရောပကော်မရှင် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ အထွေထွေညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (Directorate-General for Climate Action) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၉ ရက် တွင်ထုတ်ဝေသည့် 5 things you should know about extreme heat – and how to beat it – Climate Action

အသိပေးချက် – Gemini AI ဖြင့်ဘာသာပြန်ပြီး ပြန်လည်တည်းဖြတ်ထားပါသည်။ line art image များကို Gemini Ai ဖြင့်ဖန်တီးထားပါသည်။